Now Reading
Güneş Sistemi’nin En Büyük Kanyonu

Güneş Sistemi’nin En Büyük Kanyonu

Büyük Kanyon‘un yaklaşık 87 milyon mil (140 milyon kilometre) yukarısında oldukça büyük bir uçurum, Kızıl Gezegen’nin yüzeyini yarmaktadır. Valles Marineris olarak da bilinen bu derin ve muazzam kanyonlar bütünü, Mars ekvatorunda 2500 milden (4,000 km) daha uzun bir rotada dolanıp gezegenin çevresinin neredeyse dörtte birini kaplamaktadır. Mars’ın anakayasındaki bu yarık, Dünya’daki Büyük Kanyon‘un yaklaşık 10 katı uzunluğundadır ve üç kat daha büyük bir derinliğe sahiptir. Bu da Valles Marineris’i Güneş Sistemi’nin en büyük kanyonu yapmaktadır. Tucson’daki Arizona Üniversitesi (UA) tarafından devam eden araştırmaya göre ise bu kanyon, en gizemli kanyonlardan biridir.

A close-up photo of part of Mars' Valles Marineris, the single largest canyon in the solar system.
Güneş Sistemi’nin en büyük kanyonunundan bir bölgenin yakın çekim görseli.
(Image: © NASA/JPL/University of Arizona)

UA bilim adamları, Mars Reconnaissance Orbiter’da HiRISE (Yüksek Çözünürlüklü Görüntüleme Bilim Deneyi’nin kısaltması) adlı inanılmaz derecede yüksek çözünürlüklü bir kamera kullanarak, 2006’dan beri gezegenin en garip özelliklerinin yakın çekimlerini yapmaktadırlar. Valles Marineris’in gerçekten nefes kesici bazı görüntülerine rağmen (26 Aralık 2020’de HiRISE web sitesinde yayınlandı) bilim adamları hala büyük kanyon kompleksinin nasıl oluştuğundan emin değiller.

Tithonium Chasma (Mars’daki Valles Marineris’in bir parçası), eski donma ve erime döngülerini gösterebilecek çapraz tortu çizgileriyle kesilmiş durumda. (Image credit: NASA/JPL/UArizona)

Tahminlere göre Valles Marineris, Dünya’daki Büyük Kanyonu’nun aksine, milyarlarca yıldır akmakta olan suyun aşındırmasıyla oluşmamıştır. Kızıl gezegen, kabuğunu kesecek kadar büyük bir nehiri barındıramayacak derecede sıcak ve kurudur. Öte yandan Avrupa Uzay Ajansı (ESA) araştırmacıları, akmakta olan suyun kanyonun mevcut bölgelerinden bazılarını derinleştirmiş olabileceğine dair kanıtlar olduğunu söylemektedir.

ESA, kanyonların büyük bir kısmının muhtemelen milyarlarca yıl önce, Tharsis bölgesi olarak bilinen bölgenin yakınındaki bir süper yanardağ grubu ilk kez Mars toprağından püskürdüğünde açılmış olabileceğini söylemektedir. ESA’a göre ,magma bu canavar yanardağların (güneş sistemindeki en büyük yanardağ olan Olympus Mons dahil) altında köpürürken, gezegenin kabuğu kolayca esneyebilmekte, parçalanabilmekte ve nihayet bugün Valles Marineris’i oluşturan çukurlar ve vadiler gibi çökebilmektedir.

Kanıtlar, daha sonraki heyelanların, magmanın akışlarının, hatta bazı eski nehirlerin bile kanyonun müteakip çağlar boyunca, devam eden erozyonuna katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bunun gibi yüksek çözünürlüklü fotoğrafların daha iyi analizi, gelecekte güneş sisteminin en büyük kanyonunun şaşırtıcı başlangıç ​​hikayesini çözmeye yardımcı olacaktır.

Bu makale aslen Live Science sitesinde yayınlanmıştır.

Nasıldı bu ?
Aydınlatıcı
4
Ciddili
1
Dantelsi
2
Geliştirilmeli
0
Kafa Karıştırıcı
0
Yorumları Göster (0)

Yorum yaz

E-mail adresin hiçbir şekilde paylaşılmayacaktır .

Tüm hakları saklıdır.

© 2021 Dantelz 

Yukarıya Dön