Now Reading
DantelZ Çevre Bilimleri Okulu- Çimlere Basmayınız Bölüm 2

DantelZ Çevre Bilimleri Okulu- Çimlere Basmayınız Bölüm 2

ÇEVRE BİLİMLERİ NEDİR? NELERLE UĞRAŞIR? ÇEVRE BİLİMCİ NE YAPAR?

Serimize devam ederken çevre bilimlerinin ne olduğunu sorguladığınızı duyar gibiyim. Bu da nereden çıktı şimdi başımıza? Yetmiyor muydu fizik, kimya, biyoloji(!)?Zaten sosyal bilimleri, tarihi vb. bilim yaptılar,iyi bilim insanı olduk dediğinizi duyar gibiyim arkadaşlar. Şimdi size 100 IQ bir hareket yapıp vikipedi tanımını yazacağım.

VİKİPEDİYE SORDUK: ÇEVRE BİLİMLERİ

Vikipedi’ye göre çevre bilim(ler)i , fiziksel bilimleri, biyolojik bilimleri ve bilgi bilimlerini (ekoloji, biyoloji, fizik, kimya, botanik, zooloji, mineraloji, okyanus bilimi, limnoloji ( bunu ben de ilk defa gördüm), toprak bilimi, jeoloji, fiziki coğrafya, atmosfer bilimleri ve develerin bale pabuçları da dahil olmak üzere) çevre araştırmalarına ve çevre sorunlarının çözümüne entegre eden disiplinlerarası bir akademik alandır​1​. Çevre bilimi, Aydınlanma Çağı sırasında doğa tarihi ve tıp alanlarından doğmuştur. Günümüzde çevre sistemlerinin incelenmesine bütüncül, nicel ve disiplinlerarası bir yaklaşım sunar. Çevre çalışmaları, insan ilişkilerini ve çevreye yönelik algıları ve politikaları anlamak amacıyla psikoloji, sosyoloji, hukuk, siyaset bilimi, ekonomi gibi alanlarda ilgilenir. Çevre mühendisleri de çevre kalitesini iyileştirecek inovasyonlar üzerinde çalışırlar.

Bu bilim çorbasını daha iyi kavramak amacıyla şununla karşılaştırabiliriz: https://www.youtube.com/watch?v=Es_ASif2lvg

Kısaca coğrafya dersi. Tek farkı, Deadpool’un geçirdiği gibi bir ameliyat geçirip daha çirkin ama daha güçlü olmuş hali yani.

Çevre bilimlerinin araştırma konuları ise şunlardır:

  • Dünyada gerçekleşen ekolojik süreçler
  • Alternatif enerji
  • Çevre kirliliğinin kontrolü ve azaltılması
  • Doğal kaynakların yönetimi
  • Küresel iklim değişikliğinin etkileri ve bunlara karşı alınabilecek tedbirler

UZMANLAR NE DİYOR?

Brown Üniversitesi de çevre bilimleri lisans sayfasında açıklama olarak da şunu yazmış:

“We must find ways to feed a growing human population while maintaining the natural life support system provided by the Earth’s ecosystems; to make built environments more efficient as urban areas continue to grow dramatically in size; and to meet the challenges posed by rising sea-level and increasing global temperatures. These challenges are complex, multifaceted and can best be solved with expertise from multiple, relevant disciplines.”​2​

”Güzel ama ingiliççe” diyenler için kısaca bir aktarayım ne dediğini: ”Hem doğal yaşamı koruyup hem de hızla artan nüfusu doyuracak yollar bulmamız lazım. İnşa ettiğimiz şehirleri olabildiğince efişınt​*​ yapmamız lazım çünkü şehirler hayvan gibi büyüyor. Aynı zamanda boğazımıza kadar batmadan ballı hardallı portakallı pekin ördeği gibi kızarmadan deniz seviyesinin yükselmesine ve küresel ısınmaya bir çözüm bulmamız lazım. Bunlar çok karmaşık sorunlar ve çözümleri 4. sınıf hayat bilgisi dersi değil. O yüzden bu sorunları çözerken her alandan uzmana ihtiyacımız var.”

Kısacası çevre bilimlerinin varlığı bile taklaya geldiğimizin kanıtıdır.

Stanford Üniversitesi’ne göre Çevre Bilimi (Earth Systems Science birebir çevirince bu anlama gelmiyor. Ben de biliyorum ama artistlik yapmayın okumaya devam edin.) için çok kısaca şunu demiş: “Our goal is to understand, predict, and respond to human-caused and natural environmental change at local to global scales.​3​” Yani diyorlarkine amacımız insan kaynaklı küresel iklim değişikliğini yerel ve global seviyede anlamak, tahmin etmek ve karşılık vermek.

Bence çok da mantıklı böyle olması çünkü çevre bilimciler sadece bilim insanı değil aynı zaman da savaşçı, aktivist ve bazen hippidir. (Bazen de tabii açtır çünkü iş imkanı çok da şey değil, şey olsa bile de maaşlar çok şey değil.)

KURUFASULYENİN FAYDALARI

Gelelim kurufasulyenin faydalarına… Ne ve nasıl sorularını kabaca cevapladık sanırım. Şimdi neden sorusunu cevaplamak kaldı. Neden çevre bilimleri hakkında bilgilenmeliyiz?

1000 IQ olan süperzeka kardeşlerim lebi görünce çoktan Çorum’dan 2 çay söyledi ama aranızda benim gibi 10 IQ olanlar varsa, veya sizin etrafınızda 10 IQ’lular varsa, daha kolay anlatmak/anlaşabilmek adına bu soruyu da cevaplayayım. Çevre bilimciler adamın dibidir, (ama adam derken mecazi yani illa Y kromozomuna gerek olmadan) çünkü onlar bilim dünyası ile sen, ben arasında köprü vazifesi görür. Çevre bilimciler size IKEA’dan aldığınız koltuk takımı için iki fiş keser: Ekonomiye verdiğiniz canın fişi, ikincisi ise dünyanın diğer ucunda, o koltuk takımı için kesilen ağaçların oradaki bitki örtüsünün, biyolojik çeşitliliğin vs. üzerindeki etkisine dair bir fiş…

Çevre bilimciler salt bir bilimde uzmanlaşmazlar.Onlar birden fazla bilimin kesiştiği yerde siyah kuşak yaparlar. Oyalanmayı sevmezler. Sorun budur, sebebi budur, çözümü şöyledir derler. Bitcoin’in değer yaptığı sıradaki halinden daha değerli bir yoldaşım şöyle demişti: “Sonuçta çevrecileri ilgilendiren konu en rafine haliyle bizim, insan ırkı olarak, kendi kendimizi imha etmememiz. Şeytani bilim adamlarını çevre bilimci olarak düşünemezsin çünkü onlar bu imaja ters. Atom bombasını, biyolojik silahları yapanlar çevre bilimci değiller​†​. Çevre bilimcilerin insanlığa sadece faydası dokunur. İsteseler de istemeseler de…”

Uzun lafın kısası çevre bilimleri/ çevre hakkında bilgilenmek sizin etrafınızda politika adı altında dönen dolaplara bambaşka bakış açıları sunar. Ormanların otel şeklinde ve büyüklüğünde yanmasının arkasında hangi ekonomik ve siyasi sebepler yatar? Kışın bir türlü gelmemesinin, gelince de damdan girer gibi gelmesinin yediğim hamburgerle ne alakası var? Meyve sebze önceden burada yetişiyordu şimdi neden yetişmiyor? Süt, yumurta neden çiftçide pahalı, BİM’de ucuz?

Bütün bu soruların adına ekonomi dediğimiz, pamuk ipliğiyle bağlı tuttuğumuz, Minecraft’ın neden RAM’inize 18. yüzyılda Afrika’da bir ülke gibi davrandığından daha gizemli ve karmaşık şekilde işleyen sistemde ekolojik ve sosyal sonuçları, sebepleri, kanunları, uzun ve kısa vadeli sosyopolitik, sosyoekonomik çerçevelerde arkaplanları var. Kimse babasının hayrına bişey yapmıyor, ve bunu yapmazken de doğayı mahvediyorlar. Yerine göre geri çevrilimeyecek zararlar veriyorlar. İşte, tüm bunları tam anlamıyla anlayabilmek için çevre bilime ihtiyacımız var.

Ben takip ettiğim bazı kanalları buraya bırakıyorum, siz ilgi alanınıza ve coğrafyanıza göre girer bakarsınız.

Our Changing Climate kanalı video-essay tarzında insan-doğa ilişkilerini inceliyor. Linki de ahanda burda

Kurzgesagt- Dinge Erklärt kanalı almanca yayın yapıyor fakat ingilizce versiyonu da var. Hemen her konuda içerik üretiyorlar, çevre konulu olanları da epey doyurucu.

Veritasium kanalı meraklı bir abimizin bilim, eğitim konulu videolarına yer veriyor. Küresel ısınma ile ilgili videosunda doğru bilinen yanlışlara değiniyor.

TED konuşmaları da var ama bir sürü oldukları için buraya sadece bir tanesini bırakıyorum.

KURUFASULYE 2

Bu yazımızdaki “Yav ben yapsam 6 milyar 582 milyon 283 bin insan yapmıyor ki. Benim yapmam ne işe yarayacak.” diye kafanızın arkasında bir yerlerde, dış mihrakların ve özellikle çevre karşıtı lobici kapitalistlerin hayatınız boyunca size empoze ettiği yarınlar yokmuşçasına tüketim kültürüne karşı “Herkes önündeki çöpü toplasa dünya temizlenir hacı.” bakış açısıyla hareket ettiren minnak tatlış çevreci önerimiz de bu sefer, günlük hayatınızı ilk başlarda biraz “Yav buna da bi türlü alışamadım.” diyeceğiniz ama bi süre sonra 2 piksel aşağıda “X tane ağaç diktiniz.” istatistiğini her görünce ara butonunu otoban etmek istemenizi sağlayacak olan arama motoru Ecosia var. Ecosia, Berlin’de kurulmuş ve karının %80’ini ağaçlandırmaya adayan bir arama motoru. 2009’dan beri bu işi yapıyorlar ve 2020 Temmuz itibariyle 100 milyon yani 100.000.000 ağaç dikmişler​4​. Chrome ve Firefox’ta varsayılan tarayıcı yaparsanız süper olur. Lan internete gireceksin hem de ağaç dikeceksin var mı daha iyisi… Şaka gibi geliyor ama Our Changing Climate abimiz araştırmış. Cidden sözlerinde duruyolar. (Güzel ama ingiliççe​‡​)

Chrome kullananlar için, burada yol yordam gösteriyolar.

Ecosia kullanın, kullandırın. Bu bir reklam değildir. Ecosia bize zırnık vermedi(verse de olurdu ama artık hayırlısı…)

Son olarak Eldridge Cleaver abimizin güzel bir sözünü bırakıyorum:

“If you are not a part of the solution, you are a part of the problem.”

Eldridge Cleaver

Çözümün bir parçası değilsen, problemin bir parçasısındır… Üzerinde düşünmemiz gereken bir söz.

Siz yine de çimlere basmayın…

Buradan ayrıca BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ’ndeki kardeşlerime selamlarımı ve desteklerimi yolluyorum. Haklı mücadelelerinde başarılar diliyorum… #AşağıBakmaycağız

Bilal Göregen’e oynayan kedi kadar neşeli bir gün geçirmeniz dileğiyle…



  1. ​*​
    Etkili, verimli manalarına gelen Efficient(ing.) kelimesinin okunduğu gibi yazımı.
  2. ​†​
    Burada hiçbir bilimadamına kötü gözle bakmıyor kardeşimiz. Sadece çevrebilimci en kötü durumda nötr kalır diyor. Ortaya çıkış amacı olarak temel problemlerimizi anlatmak ve çözüm bulmak olduğunun altını çiziyor. Yoksa her tepkimeyi saat gibi maksimum verime ayarlayan kimyacı abilerimiz/ablalarımız, kanseri kafes dövüşüne çağıran biyoloji uzmanı abilerimiz/ablalarımız da canımız ciğerimizdir…
  3. ​‡​
    İzleyin olm ingilizceniz gelişir
  1. 1.
  2. 2.
  3. 3.
    Understanding how our planet works. Stanford University-Earth System Science. https://earth.stanford.edu/ess
  4. 4.

Kapak Fotoğrafı Erik Karits tarafından çekilmiştir.

Nasıldı bu ?
Aydınlatıcı
9
Ciddili
0
Dantelsi
0
Geliştirilmeli
0
Kafa Karıştırıcı
0
Yorumları Göster (1)
  • Klavyenize saglik efendim.
    Evet taklaya geldik hem de cok fena geldik; bayir asagi yuvarlanmaya da devam ediyoruz. Bu yüzden artik “Cevreci” olmayla ilgili söylenebilecek en hafif laf “Evet abi ya cevreci olmak, lazim”dir (ona da sirf herkes kendini bu meseleye bir sekilde ait hissetsin diye ruhsat verilebilir). Aksiyona gecmek bir tercih olarak görülebilir ancak bundan da öte mutlak bir ödevdir. Ödevini yapmayan gecmislerimizin sorumsuzluklari altinda böcek gibi eziliyoruz diyip hayiflanmak da tek basina yetmiyor. Benim ödevim su kayitli hayatimda, farkina varmak ayricaligini tattigim bu meselenin gerektirdigi sekilde yasamamdir.

Yorum yaz

E-mail adresin hiçbir şekilde paylaşılmayacaktır .

Tüm hakları saklıdır.

© 2021 Dantelz 

Yukarıya Dön